ପବନ ଶକ୍ତି (Wind energy)
Ø ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ମିଶର (ଇଜିପ୍ଟ) ରେ ପବନଶକ୍ତି
ବ୍ୟବହାର କରି ପାଲଟଣା ଡଙ୍ଗା ଚଳାଯାଉଥିଲା ।
Ø ବହୁକାଳରୁ ସମୁଦ୍ରତଟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପାଲଟଣା ଜାହାଜରେ ନୌବାଣିଜ୍ୟ
ଚାଲୁଥୁଲା ।
Ø କାଳକ୍ରମେ ପବନ କଳ (Windmill) ସାହାଯ୍ୟରେ କାଠ ଚିରା , ଅଟାପେଷା , ତେଲପେଡ଼ା ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଗଲା ।
Ø ଫ୍ରାନ୍ସ , ଜର୍ମାନୀ , ଡେନ୍ମାର୍କ ଓ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଆଦି ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପବନକଳର ପ୍ରଚଳନ
ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।
Ø ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଡେନ୍ମାର୍କରେ ପ୍ରାୟ 30 ହଜାର ଘରେ ଓ 3 ହଜାର
କାରଖାନାରେ ପବନ କଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।
Ø 1966 ମସିହାରୁ ଆମଦେଶର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁଠାରେ ଜାତୀୟ ଏରୋନଟି କାଲ ଲାବୋରେଟୋରି
(National
Aeronautical Laboratory) ରେ ପ୍ରଥମେ ପବନ କଳ ସାହାଯ୍ୟରେ ପାଣି ଉଠାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା
କରାଯାଇଥିଲା ।
Ø ଡେନ୍ମାର୍କ ସରକାରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ପୁରୀ ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ କେତେକ ପବନ କଳ
ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଏଥରୁ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ 5.5 ମେଗାଓ୍ବାଟ ଶକ୍ତି ମିଳିପାରୁଛି ।
Ø ସେହିପରି କୋଣାର୍କର ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ମଧ୍ୟ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପବନ କଳ
ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଅଛି ।
Ø ଏବେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ଗୁଜୁରାଟ ପରି କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ପବନକଳ ବହୁଳଭାବେ
ପ୍ରଚଳିତ ।
ପବନ କଳ ଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ :-
• ପବନ କଳ
ସାହାଯ୍ୟରେ ବାୟୁର ଗତିଜ ଶକ୍ତିକୁ ଉପଯୋଗ କରି ଜେନେରେଟର୍ ଚଳାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ
କରାଯାଇଥାଏ ।
• ଏଥିପାଇଁ ଏହି
କଳରେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ପ୍ରପେଲର (Propeller) ଖଞ୍ଜା ଯାଇଥାଏ ।
ଏହାର ବ୍ୟାସ ପ୍ରାୟ 6 ମିଟର ।
• ଏହି କଳକୁ ଏକ
ଉଚ୍ଚ ଇସ୍ପାତ ନିର୍ମିତ ଟାୱାର ଉପରେ ରଖାଯାଇଥାଏ ।
• ବାୟୁ ପ୍ରବାହ
ଯୋଗୁଁ ପ୍ରପେଲର୍ ଘୂରେ ଏବଂ ତତସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଜେନେରେଟର୍କୁ ଘୂରାଏ । ଫଳତଃ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି
ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ ।
q ଗୋଟିଏ ପବନକଳରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ଶକ୍ତି ଏତେ ଅଧିକ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଏକା
ସାଙ୍ଗରେ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଅନେକ ପବନକଳ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥାଏ ।
q ଏହାକୁ ପବନ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ( Wind energy
centre ) ବା ପବନ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ( Wind energy farm ) କୁହାଯାଇଥାଏ ।
q ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସମୂହ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାବସାୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।
